Neden İnsanlar Aynı Hataları Tekrar Eder?

Hayatımız boyunca kendimize defalarca aynı sözü veririz: “Bir daha bunu yapmayacağım.” Ama çoğu zaman aynı hatayı tekrar yaptığımızı fark ederiz. Peki neden?

İnsanların aynı hataları tekrar etmesi bir zayıflık değil, aslında beynimizin çalışma biçimiyle ilgilidir. Kararlarımızın büyük bölümü mantıktan çok alışkanlık, duygu ve kısa vadeli ödül beklentisiyle şekillenir.

Beyin Enerji Tasarrufu Yapar

Beyin, yeni kararlar üretmek yerine daha önce kullanılan yolları tekrar etmeye eğilimlidir. Çünkü bu daha az enerji gerektirir. Tanıdık davranışlar — yanlış bile olsa — beyne “güvenli” gelir. Bu yüzden aynı ilişki tipini seçer, aynı para hatalarını yapar, aynı erteleme döngüsüne gireriz.

Kısa Vadeli Ödül Tuzağı

Birçok hata anlık rahatlama sağlar:

• Ertelemek → şu an stres azalır

• Gereksiz harcama → anlık mutluluk verir

• Zor konuşmadan kaçmak → geçici huzur sağlar

Beyin bu kısa vadeli ödülü kaydeder ve davranışı tekrar ettirir.

Peki Çözüm Ne?

• Tetikleyiciyi fark et

• Kararı yavaşlat

• Ortamı değiştir

• Alternatif davranış belirle

• Küçük düzeltmeler yap

İnsan aynı hatayı tekrar eder — ama fark eden insan aynı kalmaz.

Çünkü doğru sorulan bir soru değişimin başlangıcıdır:“Ben bunu neden tekrar yaptım?”